
RCLM (05-02-2026)—Pesoál Saúde no pasiénte halo tratamentu iha Sentru Saúde Ossoqueli, Suku Loilubu Postu Administrativu Vemasse, durante fulan tolu ona uza de’it udan-ben bá nesesidade iha sanitasaun, tamba makina distribuisaun bee-moos husi suku avaria.
Médiku Sentru Saúde Ossoqueli Isabel da Costa Magalhães haktuir, problema laiha bee-moos hahu fulan novembru tinan 2025 to’o agora, obrigadu pesoál Saúde no pasiente ne’ebe halo tratamentu uza de’it udan ba nesesidade iha haris fatin.

“Ami uza bee, uluk husi Suku Loilubu, maibe tinan ida ne’e Suku bee laiha hotu prblema iha nia hun (bee matan), ami so uza dadaun ne’e bee udan (tabun udan bee iha lixeiru fatin rua) atu faselita pesoál saúde sira no pasiente sira bele uza ba nesesidade haris fatin,” dehan Médiku Isabel ba jornalista sira Sentru Saúde Ossoqueli.
Xefe programa Sentru Saúde Ossoqueli preokupa tebes, tamba fasilidade saúde akumula pasiente moras oi-oin maibe laiha bee-moos, maske nune’e hato’o ona difikuldade ne’e bá autoridade kompetente no dirijente serbisu Munisipál Saúde maibe seida’uk fó solusaun.
“Sentru ka hospital ida ba tabungan moras hotu-hotu ka gedun ba moras hotu sé karik ami rasik la halo prevensaun ba ami nia an, tamba atende pasiente ida la fase liman, ida ne’e bele transfere moras ida ba ida,” nia preokupa.
Xefe Suku Loilubo Joanico Freitas hateten, durante ne’e Suku Loilubo depende de’it ba bee matan Wai-watule ne’ebe kanaliza husi parseiru World Vision iha tinan 2014, maibe makina avaria agora labele fornese bee-moos ba komunidade inklui fasilidade públiku sira.
Nia afirma konsellu Suku uza orsamentu PNDS tinan 2025 no komunika ona kompaña balun iha nasionál hodi sosa makina foun, iha nasaun vizinus bainhira lori ona mai bele monta, no fornese fali bee-moos sentru saúde Ossoqueli.

“Autoridade buka esforsu nafatin tenta kompaña ne’ebé sosa mákina lori lalais mai, tamba foin dadauk hau kontaktu kompaña (semana rua) tau fali iha bee matan,” dehan Xefe Suku Loilubo.
Entretantu observasaun jornalista RCLM nian, sentru Saúde Ossoqueli pesoál saúde sira uza de’it lixeira hodi akumula udan bee atu uza ba nesesidade iha haris fatin, fase liman inklui fasilidade saúde seluk ne’ebé atende ba pasiente .
Estabelesementu sentru saúde Ossoqueli durante ne’e fó atendementu saúde bá komunidade husi suku Loilubu, Uatulari, Ostico, Osouala, Uma-Ana-Iku no suku vizinu sira seluk.
Ekipa Kobertura : RCLM