
RCLM (10-02-2026)—Organizasaun non-governamental Asistensia legal ba feto no labarik feto (ALFeLa) fasilita treinamentu ba estudante Institutu Katólika Formasaun Profesores (ICFP) Baucau, kona ba enkuadramentu legal ba prevensaun no responde violensia kontra feto no labarik feto, hodi asesu ba sistema justisa formál iha Timor-Leste.
Kordenador Prevensaun no Advokasia ALFeLa Antónino Marques hateten, objetivu husi treinamentu ne’e atu estudante ICFP iha koñesementu bainhira hetan kazu violensia baseia ba jeneru bele hato keixa ba rede referral, hodi fó asistensia no prosesa tuir dalan legál, alende ne’e estudante sira sensibiliza ba komunidade iha sosiedade hodi kombate kazu hasoru feto no labarik feto.
“Treinamentu ba estudante sira atu bele eleva koñesementu estudante sira bele hatene prosesu kazu oinsá asesu ba dalan sistema justisa formal, nomos oinsá sira bele hatene referál kazu sé kazu akontese iha komunidade ka família,” dehan Kordenador Prevensaun no Advokasia ALFeLa iha eskola ICFP vila antiga Baucau.
Diretor ICFP Baucau Paul Gilchrist agradese tamba AlFeLa halo koperasaun ho ICFP hodi fasilita treinamentu ba estudante sira, no aplika iha kareira edukador.
“Iha ICFP ita promove dame no seguransa, bainhira estudante sira ba hanorin iha aprendisazem sira prontu ajuda hamenus violénsia iha eskola sira no ajuda estudante sira aprende dalan di’ak atu rezolve sira nia probelema, tamba ne’e obrigadu ba AlFeLa ne’ebé lidera ita nia treinamentu,” hateten Diretor ICFP Baucau.
Estudante ICFP Baucau Jenisia Lola Monteiro sente kontente, tanba hetan oportunidade partisipa formasaun liga ba enkuadramentu legal ba prevensaun no responde violensia kontra feto no labarik feto, hodi asesu ba sistema justisa formal, maibe husu atu kontinua kapasita estudante sira seluk iha Munisipiu Baucau.
“Formasaun ne’e hau aprende kona ba asisténsia legál violénsia kontra feto no labrik feto, ami mos aprende komunidade iha sosiendade hasoru violénsia doméstika ka violénsia seluk ami bele hato’o kazu ne’e liu husi rede referal hodi fó asientensia legál to’o remata,” dehan reprezentente estudante ICFP.
Entretantu treinamentu ne’e hala’o loron ida no total estudante ICFP hamutuk 25 mak partisipa. Enkuantu iha tinan 2025 ALFeLa rejista kazu violensia hasoru feto no labarik feto iha Munisipiu Baucau hamutuk hitu nolu resin ualu, husi númeru ne’e maória kazu violénsia doméstika.
Ekipa Kobertura : RCLM